Ticaret Bakanlığı, araç kiralama sektörünü yeniden düzenleyen “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik” Resmî Gazete’de yayımladı.
Bakanlığın açıklamasına göre düzenleme, tüketiciler tarafından yapılan araç kiralamalarını kapsıyor. Tüketici dışındaki kiracılara yönelik kısa ve uzun süreli kiralamalar ile kamp taşıtlarının kiralanması ise yönetmeliğin kapsamı dışında bırakıldı.
MEZUNİYET ŞARTI
Ticari faaliyet kapsamında araç kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu olacak.
Belge almak isteyen işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması ve vergi mükellefiyetinin bulunması gerekecek. İşletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından onaylanan “Seviye 4” mesleki yeterlilik belgesine sahip olması da şartlar arasında yer alacak.
İşletmelerin faaliyet gösterdikleri iş yerleri de belirlenen koşullara uygun olacak.
Araç kiralama faaliyetlerinin ve kiralanan taşıtların takibinin yapılabilmesi amacıyla 1 Ocak 2027’ye kadar Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ile belgeye ilişkin diğer işlemler bu sistem üzerinden yürütülecek.
YAŞ SINIRI
Yeni düzenlemede kiraya verilecek araçların teknik özelliklerine ilişkin de sınırlar getirildi.
Klasik taşıtlar hariç olmak üzere altı yaşından büyük araçların kiraya verilmesi yasaklanacak. Bunun yanında 180 bin kilometreyi aşan taşıtlar ile 300 bin kilometrenin üzerinde bulunan elektrikli araçlar da kiralamaya konu edilemeyecek.
Periyodik bakımları zamanında yapılmayan ve ağır hasar kaydı bulunan araçların kiralanmasına da izin verilmeyecek.
İşletmelerin sahip olması gereken araç sayısı ise faaliyet gösterilen bölgenin nüfusuna göre belirlenecek.
10 ARAÇ ZORUNLULUĞU
Büyükşehir belediyesi bulunan illerin nüfusu 30 bini aşan ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin en az 10 araca sahip olması gerekecek. Bu araçların en az beşinin işletme adına tescilli olması şartı aranacak.
Nüfusu 30 binin altında kalan ilçeler ile büyükşehir olmayan illerde faaliyet gösteren işletmeler için ise en az beş araç şartı getirilecek. Bunlardan en az ikisinin işletme adına kayıtlı olması gerekecek.
Bu bölgelerdeki işletmelerin filolarında ayrıca en az iki hibrit veya yalnızca elektrik motoruyla çalışan taşıt bulunacak. Bu araçlardan en az birinin Türkiye’de üretilmiş olması şartı aranacak.
DEPOZİTOYA ÜST SINIR
Yönetmelikle tüketicilerin araç kiralama sırasında karşılaşabileceği mali yükümlülüklere de sınır getirildi.
Bir ila altı günlük kiralamalarda alınabilecek depozito, en fazla üç günlük kira bedeli kadar olacak. Yedi ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise depozito tutarı en fazla yedi günlük kira bedeli seviyesinde tutulabilecek.
Araç iade edildikten sonra depozitonun en geç yedi gün içinde tüketiciye geri ödenmesi gerekecek.
REZERVASYON AYARI
Ön ödemeli rezervasyonlarda da tüketici lehine yeni bir düzenleme yapıldı. Araç teslimine 24 saatten az süre kalması şartıyla tüketici, rezervasyon tarihinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve kesinti ödemeden rezervasyonunu değiştirebilecek veya iptal edebilecek.
Olağan kullanım nedeniyle meydana gelen aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden ücret alınamayacak. Bu gerekçelerle depozitodan kesinti yapılması da mümkün olmayacak.
SİGORTA BEDELİ KİRAYA DAHİL OLACAK
Mevsim koşulları ile trafik ve kiracı güvenliğinin gerektirdiği durumlarda işletmelerin kış lastiği temin etmesi zorunlu olacak.
Sigorta güvenceleri de kiralama bedelinin içinde yer alacak. Kiracının sigortadan yararlanma hakkı ek bir ücret ödemesine veya başka bir koşulu yerine getirmesine bağlanamayacak.
İşletme ile kiracının anlaşmaya vardığı durumlar dışında, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar bulunmadıkça değer kaybı gerekçesiyle kiracıdan ücret talep edilemeyecek.
İNTERNETTE İLAN VEREN ŞİRKETLERE DE DENETİM
Yeni düzenleme internet üzerindeki araç kiralama işlemlerini de kapsıyor.
Kiralama şirketleri, arıza ve hasar gibi durumlarda kiracıların ulaşabileceği sürekli ve erişilebilir bir iletişim altyapısı oluşturmak zorunda olacak.
Aracı ve ilan platformları da kiralama şirketlerinin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol edecek. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin bu platformlara üye olması ve ilan yayımlaması engellenecek.
Platformların haksız ticari uygulamalarda bulunmasının da önüne geçilecek.
YENİ KURALLAR NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
Yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek.
Mevcut araç kiralama işletmelerine yetki belgesi alabilmeleri için 1 Temmuz 2027’ye kadar süre tanınacak. İşletmeler, asgari araç sayısı ile kiralanacak taşıtların yaş, kilometre ve diğer niteliklerine ilişkin şartları ise 1 Ocak 2028’e kadar yerine getirecek.
Aracı ve ilan platformları ile kiralama işletmeleri arasında yönetmelik yürürlüğe girmeden önce imzalanmış sözleşmelerin de 1 Temmuz 2027’ye kadar yeni düzenlemeye uygun hale getirilmesi gerekecek.
Bakanlık, düzenlemeyle araç kiralama sektöründe kayıt dışı faaliyetlerin ve haksız rekabetin azaltılmasını, kiralama süreçlerinin daha şeffaf hale getirilmesini ve tüketici haklarının güçlendirilmesini hedefliyor.
Odatv.com
